Nghề Luật sư - Tự hào và trách nhiệm

Ngày 10/10/2016 là cộc mốc thời gian đánh dấu tròn 03 năm kể từ khi Thủ tướng chính phủ quyết định chọn ngày 10/10 hằng năm làm ngày Truyền thống luật sư Việt Nam.

Nhìn vào nghề luật sư trên thế giới, dễ dàng nhận ra một thực tế rằng, ở các quốc gia thịnh vượng, văn minh thì tiếng nói của Luật sư luôn được đề cao.

Nước Mỹ là một minh chứng rõ nét sự cần thiết của thiết chế luật sư. Hầu hết các đời tổng thống của nước này đều xuất thân từ giới luật sư. Nhìn rộng ra, chúng ta còn thấy hầu hết các chính khách nổi tiếng trên thế giới có thể kể tới như cựu chủ tịch nước Cu Ba Fidel Castro, đương kim Tổng thống pháp François Hollande, đương kim Thủ tướng Nga Anatoly Medvedev, đương kim Thủ tướng Đức Angela Merkel, cố tổng thống Nam Phi Nelson Mandela, cố Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu… đều là những luật sư nổi tiếng. Trong xã hội, nghề luật sư là một nghề danh giá và được xã hội tôn vinh tại các nước có nền kinh tế và chính trị phát triển.

Tại Việt Nam, chúng ta đã có một thế hệ vàng những luật sư Phan Văn Trường, Phan Anh, Vũ Trọng Khánh, Nguyễn Mạnh Tường, Nguyễn Hữu Thọ, Ngô Bá Thành …. được đào tạo tại các trường đại học danh tiếng của Pháp và đã có nhiều đóng góp vào công cuộc đấu tranh giành độc lập cũng như kiến tạo sự phát triển của nước nhà. Đến nay, sau nhưng thăng trầm của nghề luật gắn liền với sự biến động của vận nước, trong khoảng 10 năm trở lại đây, nghề luật sư tại Việt Nam đang có sự chuyển mình mạnh mẽ Nhận rõ tầm quan trọng của đội ngũ luật sư cũng như đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước trong xu thế hội nhập với thế giới, Bộ chính trị đã có hẳn một nghị quyết về chiến lược cải cách tư pháp. Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005, Bộ Chính trị đã nêu rõ mục tiêu phát triển đội ngũ luật sư đó là: “Đào tạo, phát triển đội ngũ luật sư đủ về số lượng, có phẩm chất chính trị, đạo đức, có trình độ chuyên môn. Hoàn thiện cơ chế bảo đảm để luật sư thực hiện tốt việc tranh tụng tại phiên tòa, đồng thời xác định rõ chế độ trách nhiệm đối với luật sư. Nhà nước tạo điều kiện về pháp lý để phát huy chế độ tự quản của tổ chức luật sư; đề cao trách nhiệm của các tổ chức luật sư đối với thành viên của mình.”

Thực hiện nghị quyết của Bộ Chính trị, đội ngũ luật sư Việt Nam đã có sự tăng mạnh về cả số lượng lẫn chất lượng. Qua đó phần nào đáp ứng nhu cầu sử dụng dịch vụ pháp lý của xã hội trong thời kỳ hội nhập.

Minh họa: Ngọc Diệp

Trong hơi thở cuộc sống hằng ngày, dấu ấn của luật sư trong mọi vấn đề xã hội cũng là vô cùng đậm nét. Ở những diễn đàn cao nhất của đất nước như diễn đàn quốc hội, các luật sư như Ngô Ngọc Thịnh, Trương Trượng Nghĩa, Nguyễn Văn Chiến… là những gương mặt rất tiêu biểu. Bằng khả năng, hiểu biết và tâm sức của bản thân, các luật sư đã có nhiều ý kiến xác đáng, gây tiếng vang lớn trong các kỳ họp, từ đó giúp cho Quốc hội đưa ra được những quyết sách hợp lý. Hằng ngày, hằng giờ, mọi vấn đề liên quan tới mọi mặt của đời sống được báo chí phản ánh, thông tin cũng được đội ngũ luật sư góp ý kiến phân tích, đánh giá. Chính hoạt động này đã góp phần đấu tranh phòng chống các hành vi sai trái, mặt khác thực hiện chức năng tuyên truyền phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức của người dân.

Sự trỗi dậy và phát triển của nghề luật sư tại Việt Nam cũng có rất nhiều biểu hiện sinh động, đó có thể kế đến như tâm lý của xã hội đối với nghề nghiệp này. Trong những năm gần đây, chúng ta đều nhận thấy nghành luật là nghành thu hút được sự quan tâm và theo học của đông đảo sinh viên. Hiện nay ngành luật cũng được đánh giá là một ngành học rất “hot”, do vậy điểm đầu vào của các trường đại học có đào tạo nghành nghề này có xu hướng tăng đều hằng năm. Ở góc độ đời sống thì thu nhập của người hành nghề luật sư đã được cải thiện rất nhiều so với những năm trước đây. Những luật sư có chuyên môn, kỹ năng tốt dễ dàng sống được bằng nghề, thậm chí có mức thu nhập cao trong xã hội. Có thể nói, nghề luật sư đang hiện diện, và thể hiện vai trò quan trọng của mình trong mọi mặt của đời sống xã hội.

Với vị thế và truyền thống vẻ vang của nghề luật sư, mỗi người luật sư chúng ta rất tự hào về nghề nghiệp của mình. Tuy nhiên, là một nghề nhận được nhiều sự kỳ vọng của xã hội, do vậy để xứng đáng kỳ vọng đó, mỗi người luật sư chúng ta không thể quên việc trau dồi kiến thức, kỹ năng chuyên môn cũng như đạo đức nghề nghiệp để phát huy truyền thống của nghề luật sư, để hai tiếng “luật sư” luôn là một niềm kiêu hãnh và tự hào.

Luật sư Đặng Xuân Cường

(VPLS Trương Anh Tú)

BÀI BÀO CHỮA CHO BỊ CÁO DƯƠNG THANH CƯỜNG do đại ls Nguyễn Đăng Trừng đọc trước tòa.

Từ ngày 9 đến ngày 12 tháng 05 năm 2016, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đã xét xử phúc thẩm hai vụ án hình sự : “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”, “ Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại Agribank Chi nhánh 6 và “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng” xảy ra tại Agribank Bình Chánh.

Riêng vụ án “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại Agribank Chi nhánh 6 là một trong 8 đại án.
Nên sau khi được Tòa án nhân dân cấp cao thông báo ngày xét xử, tôi và Luật sư Trần Kim Ni đã tập trung chuẩn bị cho việc bào chữa.
Đến trưa thứ bảy 7/5/2016 Luật sư Trần Kim Ni đã chuẩn bị xong phần bào chữa của mình. Nhưng đến 2 giờ chiều ngày 7/5/2016 Luật sư Trần Kim Ni bị tai nạn phải vào bệnh viện cấp cứu. Nhưng rất may, Luật sư Trần Kim Ni không bị chấn thương ở đầu và xương nhưng phải mổ ở chân. Chiều ngày 9/5/2016 Luật su Trần Kim Ni xuất viện nhưng chưa đi lại được.
Tôi đã thay Luật sư Trần Kim Ni trình bày phần bào chữa cho bị cáo Dương Thanh Cường mà Luật sư Ni đã chuẩn bị.
Tôi giới thiệu lại các bào bào chữa tại 2 phiên tòa phúc thẩm trên để các đồng nghiệp trẻ tham khảo.

A. Bài bào chữa của Luật sư Trần Kim Ni và Luật sư Nguyễn Đăng Trùng cho bị cáo Dương Thanh Cường tại phiên Tòa phúc thẩm. Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh trong vụ án “ Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại Agribank chi nhánh 6.

Kính thưa quý Tòa,
Qua nghiên cứu Bản án hình sự sơ thẩm số 392/2015/HSST ngày 05/11/2015 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, nghe các bị cáo khai nhận tại phiên tòa và nghe Vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao phát biểu quan điểm về vụ án, Tôi đề nghị quý tòa xem xét cho bị các Dương Thanh Cường nội dung sau đây:
1. Trước hết về tội “ Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.
Bản án sơ thẩm Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh chấp nhận quan điểm của Viện Kiểm sát Thành phố Hồ Chí Minh : “ Hợp đồng tín dụng vay 170 tỷ đồng giữa Công ty Tấn Phát và Agribank Chi nhánh 6 được bên thứ 3 là Lê Thành Công thế chấp khi đất số 10 Âu Cơ, quận Tân Phú, tuy nhiên sau khi rút được 170 tỷ đồng để chuyển trả cho Tập đoàn dệt may Việt Nam, Dương Thanh Cường đã chỉ đạo Thái Cường mượn bộ hồ sơ này ra làm thủ tục sang tên qua Công ty Đông Phương Phát rồi chiếm đoạt luôn số tiền vay bằng cách đưa bộ hồ sơ số 10 Âu Cơ, quận Tân Phú qua Ngân hàng khác thế chấp gán nợ”.
Sự thật có phải là số 10 Âu Cơ sau khi chuyển sang tên cho Công ty Dông Phương Phát thì Dương Thanh Cường đưa bộ hồ sơ qua thế chấp để vay tại Ngân hàng Phương Nam rồi sau đó gán nợ cho Ngân hàng này để chiếm đoạt 44.575.898.130 đồng trong khoản vay 170 tỷ đồng tại Agribank chi nhánh 6 không?

Theo tôi là không.

Bởi vì 3 lý do sau đây:

Thứ nhất, thực tế số 10 Âu Cơ, quận Tân Phú là của bị cáo Dương Thanh Cường:
Khi chuyển quyền sử dụng đất số 10 Âu Cơ, quận Tân Phú sang Công ty Đông PHương Phát thì vốn góp của Dương Thanh Cường trong công ty Đông Phương Phát là 80% vốn góp của Công ty bất động sản Phương Nam là 10%, còn lại 10% vốn góp là của Công ty dệt kim Đông Phương. Và như khai nhận của bị cáo Dương Thanh Cường và ông Nguyễn Hồng Hải – Đại diện Công ty Bất động sản Phương Nam tại phiên tòa sơ thẩm ( Bút lục 16191) thì 10 % vốn góp của Công ty Bất động sản Phương Nam cũng là của bị cáo Dương Thanh Cường.
Công ty Đông Phương Phát có 03 cổ đông, trong đó 90% vốn góp là của Dương Thanh Cường.
Thứ hai, giá trị tài sản số 44 An Dương Vương và 13 tài sản khác mà Dương Thanh Cường đưa vào thế chấp bổ sung thực chất là thay thế tại Agribank chi nhánh 6 là cao hơn giá trị vốn vay 170 tỷ đồng của Công ty Tấn Phát:
Sau khi đưa bộ hồ sơ số 10 Âu Cơ, quận Tân Phú đã sang tến Công ty Đông Phương Phát qua Ngân Hàng Phương Nam thế chấp thì Dương Thanh Cường đã đưa 13 tài sản khác vào Agribank chi nhánh 6 để thế chấp bổ sung, đồng thời Dương Thanh Cường cũng thống nhất với Agribank chi nhánh 6 bán tài sản 44 An Dương Vương được 62,491 tỷ đồng.
Vậy, tổng giá trị tài sản của 13 tài sản do Dương Thanh Cường đưa vào thế chấp bổ sung và 44 An Dương Vương là bao nhiêu?

Kính thưa quý Tòa,
Căn cứ vào các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án (Bút lục 4595 đến 4610, 4458 đến 4474, 4475 đến 4495, 4502 đến 4528, 4534 đến 4565, 4575 đến 4591) thì con số này là 211 tỷ đồng. Con số này cao hơn giá trị vốn vay 170 tỷ đồng của công ty Tấn Phát là 41 tỷ đồng. Điều này có nghĩa là các tài sản Dương Thanh Cường đã thế chấp gồm 44 An Dương Vương và 13 tài sản thế chấp bổ sung không những đã đủ đăm bảo trả nợ gốc tại Agribank chi nhánh 6 là 170 tỷ đồng mà còn dư 41 tỷ.
Đồng thời, Điều 4 Nghị Định số 26/2005/NĐ-CP ngày 02/03/2005 về Hội đồng đánh giá tài sản trong tố tụng hình sự có quy định về Giá trị pháp lí của kết luận định giá tài sản như sau: “ Kết luận định giá của Hội đồng định giá tài sản quy định tại Nghị định này chỉ là một trong những căn cứ để cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng xem xét giải quyết những vấn đề có liên quan đến tài sản trong tố tụng hình sự”. Cho nên theo tôi, giá trị tài sản do chính Ngân hàng thẩm định giá, thuế công ty định giá phù hợp với giá trị thực tế của tài sản, có lợi cho bị cáo và cũng là một căn cứ để được quý Tòa cân nhắc, xem xét.
Thứ 3, bị cáo Dương Thanh Cường không gán nợ quyền sử dụng đất số 10 Âu Cơ cho Ngân Hàng Phương Nam:
Vào tháng 3/2010 bị cáo Dương Thanh Cường đã bán Dự án số 10 Âu Cơ cho Công ty Thao Loan giá 805 tỷ. Nên bị cáo Dương Thanh Cường không thể gán nợ quyền sử dụng đất số 10 Âu Cơ cho Ngân hàng Phương Nam.
Mặc dù Bản án sơ thẩm có nêu: “Ngày 23/3/2010. Do không có tiền trả nợ ngân hàng Phương Nam nên Dương Thanh Cường ký gán Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 10 Âu Cơ, để hoàn tất Hợp đồng tín dụng số 0013/01/2009 của Công ty Đông Phương Phát và Hợp Đồng tín dụng số 0027/003/2009 của Công ty Châu Hoàng Ngân”.
Nhưng đối với hợp đồng tín dụng số 0013/01/2009 của Công ty Đông Phương Phát, Dương Thanh Cường đã hoàn tất bằng cách Công ty Lan Trúc Hương nhận nợ của công ty Đông Phương Phát chuyển thành nợ của Công ty Lan Trúc Hương tại Ngân Hàng Phương Nam 420 tỷ (theo hợp đồng tín dụng số 0024/03/2010). Sự việc này được chứng minh bằng việc Công ty Lan Trúc Hương chuyển khoản để tất toán khoản vay 420 tỷ tại Ngân hàng Phương Nam (theo ghi nhận của Phiếu chuyển khoản trả nợ vay số 34 ngày 27/11/2014).
Còn Hợp đồng tín dụng số 0027/03/2009 của Công ty Châu Hoàng Ngân, Dương Thanh Cường đã tất toán bằng việc gán 23 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Ngân hàng Phương Nam. Cụ thể, Dương Thanh Cường gán 23 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Ngân hàng Phương Nam để tất toán các khoản vay 80 tỷ và 9000 lượng vàng; và khoản vay 100 tỷ của Hợp đồng tín dụng số 0027/03/2009 của Công ty Châu Hoàng Ngân.
Đặc biệt tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện Ngân hàng Phương Nam đã khai nhận (Bút lục 16232) : “ Năm 2014, công ty Đông Phương Phát đã tất toán khoản vay nên Ngân hàng đã bàn giao toàn bộ hồ sơ Giấy chứng nhận số 10 Âu Cơ trả lại Công ty Đông Phương Phát”. Lời khai nhận này đã gián tiếp chứng minh cho sự việc : “ Nếu Dương Thanh Cường gán số 10 Âu Cơ cho Ngân hàng Phương Nam thì số 10 Âu Cơ đã thuộc về Ngân hàng Phương Nam, hoàn toàn không có sự việc Ngân hàng Phương Nam bàn giao lại số 10 Âu Cơ cho công ty Đông Phương Phát vào nam 2014”.
Tóm lại Bị cáo Dương Thanh Cường không chiếm đoạt 44 575 898. 130 đồng trong khoản vay 170 tỷ tại Agribank chi nhánh 6.
Bởi vì tài sản thế chấp của Dương Thanh Cường cao hơn khoản vay 170 tỷ là 41 tỷ.

(Phần này Luật sư Trần Kim Ni chuẩn bị, Luật sư Nguyễn Đăng Trừng chỉ thay Luật sư Ni trình bày tại phiên tòa).

II. Về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Tôi đề nghị quý Tòa xem xét cho bị cáo Dương Thanh Cường mấy điểm sau đây:
1). Thứ nhất: bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân TP Hồ Chí Minh cho rằng: “ Việc công ty Long “V” có cam kết về việc chuyển giao 38 ha đất tại Long An cho Agribank chi nhánh 6 nhưng không có chứng từ nào thể hiện bị cáo Cường thanh toán cho công ty Long “V”” ( trang 34).
Nghĩa là theo bản án sơ thẩm thì bị cáo DƯơng Thanh Cường không trả tiền mua 38 ha cho công ty Long “ V”.
Vâỵ thực tế bị cáo Dương Thanh Cường đã trả tiền mua 38 ha cho công ty Long “V” không?
Tôi khẳng định bị cáo Dương Thanh Cường đã trả tiền rồi.
Nhưng cơ sở nào tôi khẳng định như vậy?
Bởi vì nếu bị cóa Dương Thanh Cường không trả tiền thì công ty Long “V” không bao giờ cam kết bàn giao 36 ha đất cho Agribank chi nhánh 6.
Ở đây không chỉ có việc ông Ngô Chí Dũng, Giám đốc công ty Long “V” ký biên bản cam kết trước khi ông Ngô Chí Dũng ký cam kết, Hội đồng quản trị công ty Long “V” đã họp và nhất trí cam kết chậm nhất đến ngày 15/11/2012 công ty Long “V” sẽ thay mặt công ty Thanh Phát bàn giao 38 ha đất cho Agribank chi nhánh 6.
Nên chắc chắn không có việc bị cáo Dương Thanh Cường không trả tiền mua 38 ha.
Nếu Dương Thanh Cường chưa trả tiền cho công ty Long “V” thì cam kết của công ty Long “V” phải là một cam kết có điều kiện và phải ghi rõ điều kiện đó là chỉ khi nào công ty Thanh Phát thanh toán xong thì công ty Long “V” mới bàn giao 38 ha đất cho Agribank chi nhánh 6.
Nhưng ở đây bản cam kết ngày 16 tháng 11 năm 2011 đã ghi rõ :
“ Nay công ty chứng tôi ( tức công ty Long “V”) đồng ý thực hiện theo đề nghị của công ty TNHH SX- XD- Thương mại _ Thanh Phát là công ty chúng tôi bàn giao trực tiếp toàn bộ GCNQSDĐ khu đất nói trên ( 38 ha) cho Quý Ngân Hàng.
Nếu không thực hiện được công ty chúng tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Ngân hàng Nông nghiệp Phát triển nông thôn chi nhánh 6”
Thưa quý tòa, đây không phải là một cam kết có điều kiện mà là bản cam kết vô điều kiện.
Nghĩa là có cơ sở thực tế và pháp lí để khẳng định rằng Dương Thanh Cường để trả tiền mua 38 ha đất cho công ty Long “V”.
Ở đây còn có một vấn đề cần được xác định rõ.
Có phải trị giá 38 ha đất mà công ty Long “V” bán cho công ty Thanh Phát chỉ có 39 tỷ không.
Theo tôi hoàn toàn không phải. Vậy trị giá 38 ha là bao nhiêu?
Như bị cáo Dương Thanh Cường đã khai nhận tại CQĐT, tại phiên tòa sơ thẩm và phiên tòa phúc thẩm này trị giá 38 ha đất đó là 651 tỷ.
Bởi ví kết quả thẩm định của công ty thẩm định Nhà nước đối với 38 ha là 651 tỷ.
Hơn nữa khi bị cáo Dương Thanh Cường bán 2 dự án số 10 Âu Cơ và đương Hòa Bình, ông Trần Be đã yêu cầu phải dùng số tiền dư 660 tỷ để mua 38 ha đất tại Khu công nghiệp Đức Hòa, tỉnh Long An của ông Trần Be.
Bị cáo Dương Thanh Cường phải đồng ý điều kiện của ông Trần Be.
Bởi vì công ty Thảo Loan phải vay Ngân Hàng Phương Nam 1150 tỷ đồng để mua 2 dự án của bị cáo Dương Thanh Cường.
Nếu bị cáo Dương Thanh Cường không đồng ý điều kiện này thì Ngân hàng Phương Nam không cho côn ty Thảo Loan vay 1150 tỷ đồng để mua 2 dự án của bị cáo Dương Thanh Cường.
Số tiền mà Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hồ Chí Minh cho rằng bị cáo Dương Thanh Cường đã chiếm đoạt 520.001.125.829 đồng tại Agribank chi nhánh 6 thực chất đây là khoản nợ vay chưa trả.
Nhưng công ty Long “V” thực hiện cam kết giao 38 ha đất trị giá 651 tỷ cho Agribank chi nhánh 6 thì chẳng những Dương Thanh Cường trả được khoản nợ vay 520.001.125.829 đồng trong khoản vay 700 tỷ đồng mà bị cáo Dương Thanh Cường còn dư 130 998.874.171 đồng.
2). Thứ hai : Việc hoán đổi tài sản thế chấp 23 GCNQSDĐ tại Agribank chi nhánh 6 bằng 38 ha.
Bị cáo Dương Thanh Cường đã mượn 23 GCNQSDĐ đang thế chấp tại ngân hàng Agribank chi nhánh 6 đem thứ thế chấp tại Ngân hàng Phương Nam để vay tiền.
Khoản vay này bị cáo Dương Thanh Cường đã trả cho Ngân hàng Đông Phương bằng cách gán nợ 23 GCNQSDĐ cho Ngân hàng Phương Nam.
Bị cáo Dương Thanh Cường đã đề nghị với Agribank chi nhánh 6 việc hoán đổi tài sản thế chấp 23 GCNQSDĐ bang 38 ha.
Agribank chi nhánh 6 đã báo cáo với Agribank Việt Nam và Agribank Việt Nam đã đồng ý nhưng với điều kiện phải giám định 38 ha đất.
Kết quả giám định của công ty giấm định Nhà Nước đối với 38 ha trị giá là 651 tỷ đồng như tôi đã trình bày.
Qua những gì tôi đã trình bày trên đây cho thấy rằng bị cáo Dương Thanh Cường không chiếm đoạt số tiền 44.575 898 130 đồng trong khoản vay 170 tỷ đồng. Bởi vì trị giá tài sản thế chấp của bị cáo Dương Thanh Cường lên đến 211 tỷ, sau khi trừ khoản vay 170 tỷ bị cáo Dương Thanh Cường còn dư 41 tỷ.
Và bị cáo Dương Thanh Cường cũng không chiếm đoạt 520.001 125 829 đồng. Bởi vì nếu công ty Long “V” thực hiện 38 ha đất trị giá 651 tỷ đồng cho Agribank chi nhánh 6 thì chẳng những Dương Thanh Cường đã trả được khoản nợ vay trên mà bị cáo còn dư 130 998.874 179 đồng.
Nên tôi đề nghị qúy Tòa xem xét phúc xử bản án sơ thẩm tuyên bị cáo Dương Thanh Cường Không phạm tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Trong trường hợp quý Tòa thận trọng cảm thấy chưa chắc chắn, tôi đề nghị quý tòa hủy bản án sơ thẩm trả lại hồ sơ cho cơ quan điều tra để điều tra bổ sung làm rõ những vấn đề mà tôi đã nêu tại phiện tòa phúc thẩm này.
Xin trân trọng cảm ơn quý Tòa.

B. Bài bào chữa của luật sư Nguyễn Đăng Trừng cho bị cáo Dương Thanh Cường tại phiên tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh trong vụ án “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vi phạm quy định cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng” xảy ra tại Agribank Bình Chánh.

Kính thưa Quý Tòa,
Qua nghiên cứu hồ sơ vụ án, bản án sơ thẩm, nghe các bị cáo khai nhận tại phiên tòa và nghe Vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao phát biểu quan điểm về vụ án, Tôi thấy cần thiết phải làm rõ mấy vấn đề sau đây để xem xét cho bị cáo Dương Thanh Cường.
1. Thứ nhất, Ông Nguyễn Văn Chức, Giám đốc Agribank Bình Chánh đã căn cứ vào đâu để cho công ty Tân Đại Phát vay 19.250.000.000 đồng ?
- Có phải đã dựa vào giá trị lô đất 4.588,2 m2 tại phường 3, TP Đà Lạt không?
Chắc chắn là không. Bởi các bị cáo Nguyễn Văn Lợi, Hoàng Như BÍch lúc đó là Phó Giám Đốc và Phó Phòng kế hoạch Kinh doanh Agribank Bình Chánh đã đi thẩm định lô đất trên và đã báo cáo với ông Chức là trị giá lô đất đó không đảm bảo khoản vay của Công ty Tân Đại Phát.
- Có phải ông Chức đã dựa vào hồ sơ Dương Thanh Cường đã giả mạo chữ kí của ông Phan Đăng Ngọc và bà Trần Thị Kiện nâng giá trị lô đất tại phường 3, TP Đà Lạt từ 3 tỷ đồng lên 47 tỷ đồng đẻ cho Tân Đại Phát vay 19.250.000.000 đồng
Cũng không phải. Bởi vì nếu ông Chức đồng ý trị giá lô đất đó là 4 tỷ thì ông Chức đã cho Tân Đại Phát vay số tiền lớn hơn 19.250.000.000 đồng.
- Vậy ông Chức đã căn cứ vào đâu để cho công ty Tân Đại Phát vay 19.250.000.000 đồng.
Chính là Ông Chức đã dựa vào trị giá lô đất phường 3, TP Đà Lạt 3 tỷ cộng với phần trị giá dư ra của khu đất 31, 889 m2 tại phường An Phú Đông Quận 12 đang thế chấp cho khoản vay 147,213.000.000 đồng của công ty Bình Phát mà bị cáo Dương Thanh Cường đã cam kết thế chấp bổ sung cho khoản vay của công ty Tân Đại Phát nên ông Chức đã xác định tài sản bảo đảm trên là 27 tỷ đồng và cho công ty Tân Đại Phát vay 19.250.000.000 đồng.
2. Thứ 2: Bản án sơ thẩm cho rằng bản cam kết thực hiện việc xử lí tài sản đang thế chấp của Dương Thanh Cường ngày 03 tháng 3 năm 2011 mà Luật sư Trịnh Vĩnh Phúc đã trình bày cho chủ tọa phiên tòa sơ thẩm là “ hoàn toàn không liên quan đến việc kết luận đối với hồ sơ của công ty Tân Đại Phát và Thanh Phát” ( dòng 7,8,9 bản án sơ thẩm).
Có phải như thế không? Theo tôi không phải như thế. Bởi vì công ty Tân Đại Phát vay Agribank Bình Chánh 19.250.000.000 đồng, sau này chuyển nợ cho công ty Thanh Phát. Nên kết luận đối với hồ sơ cũ của công ty Tân Đại Phát và Thanh Phát tất yếu phải xem xét ông Chức đã dựa vào đâu mà quyết định cho Công Ty Tân Đại Phát vay 19.250.000.000 đồng như tôi đã trình bày ở trên.
Bản cam kết đã ghi rõ: “Nguồn thu từ xử lý các tài sản đang thế chấp của công ty CP Tập Đoàn Bình Phát tại chi nhánh Ngân hàng Nông Nghiệp và phát triển nông thôn Bình Chánh thì Ngân hàng Nông Nghiệp và phát triển nông thôn Bình Chánh được thực hiện thu nợ gốc và lãi của công ty CP Tập Đoàn Bình Phát, Công ty TNHH SX- DV-TM Thanh Phát và Công ty TNHH MTV Long Sơn theo các hợp đồng tín dụng đã ký kết tại chi nhánh nhánh Ngân hàng Nông Nghiệp và phát triển nông thôn Bình Chánh” ( Điều 6, Bản cam kết)
Các nội dung trên được các bên liên quan thống nhất và bằng cam kết này gửi đến chi nhánh nhánh Ngân hàng Nông Nghiệp và phát triển nông thôn Bình Chánh thực hiện để xử lí tài sản nhằm thu nợ và lãi của công ty CP Tập Đoàn Bình Phát, Công ty TNHH SX- DV-TM Thanh Phát và Công ty TNHH MTV Long Sơn tại chi nhánh nhánh Ngân hàng Nông Nghiệp và phát triển nông thôn Bình Chánh mà không có bất kỳ sự khiếu nại sau này. Các bên liên quan thống nhất ký tên” ( Điều 7, Bản cam kết)
Bị cáo Dương Thanh Cường đã làm cam kết trước ngày bị cáo bị bắt và trước ngày khởi tố vụ án hình sự tại Agribank Bình Chánh.
Bản cam kết này chẳng những liên quan đến việc kết luận đối với hồ sơ của công ty Tân Đại Phát và Thanh Phát mà một lần nữa đã khẳng định rằng khi công ty Tân Đại Phát vay Dương Thanh Cường đã cam kết đưa phần trị giá dư ra của khu đất 31, 889 m2 tại phường An Phú Đông, Quận 12 đang thế chấp cho khoảng vay 147.213.000.000 đồng của công ty Bình Phát với trị giá lô đất ở phường 3, TP Đà Lạt để làm tài sản đảm bảo cho khoản vay của công ty Tân Đại Phát nên ông Chức đã đồng ý và xác định giá trị tài sản đảm bảo là 27 tỷ và chấp nhận cho bị cáo Dương Thanh Cường vay 19.250.000.000 đồng như bị cáo Dương Thanh Cường đã khai nhận tại CQĐT.
“Tôi cam kết với ông Chức dùng tài sản đảm bảo cho công ty Bình Phát là khu đất 31000m2 tại An Phú Đông, Quận 12 để đảm bảo cho công ty Tân ĐẠi Phát. Ông Chức đồng ý, ông Chức chỉ đạo nhân viên nâng giá lên 27 tỷ để tôi vay 19.250.000.000 đồng” ( BL số 1170 Hồ sơ vụ án)
3. Thứ ba: Trị giá các tài sản đang thế chấp của bị cáo Dương Thanh Cường có đủ để trả khoản nợ vay 19.250.000.000 đồng và lãi của khoản vay này không?
Theo tôi, bị cáo Dương Thanh Cường chẳng những trả đủ vốn vay 19.250.000.000 đồng và lãi mà còn dư được mấy tỷ đồng ít nhất là dư khoản gần 03 tỷ đồng.
Tại phiên tòa sơ thẩm tôi đã chứng minh tài sản thế chấp của công ty Bình Phát cao hơn khoản vay của công ty này. Cụ thể khu đất tại Phường An Phú Đông, Quận 12 cơ quan tư vấn thẩm định gái đã kết luận là 180 tỷ và nợ gốc của công ty Bình Phát là 147.213.000.000 đồng tức là cao hơn 32.687.000.000 đồng.
Còn lại giá trị lô đấtt tại phường 3, TP. Đà Lạt được Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng tỉnh Lâm Đồng xác định là 3995.505.500 đồng vào thời điểm năm 2009 và là 6.432.766.517 đồng vào thời điểm năm 2013.
Trong khi đó nguyên đơn dân sự Agribank Bình Chánh đã yêu cầu bị cáo Dương Thanh Cường phải trả cho Agribank Bình Chánh 33.738.995 033 đồng gồm 19.250.000.000 đồng nợ gốc và 14.488.995 033 đồng lãi.
Nếu lấy 32.687000.000 đồng tức là trị giá tài sản thế chấp của công ty Bình Phát cao hơn khoản vay của công ty này cộng với 3.995.505.500 đồng tức là trị giá lô đất phường 3, TP Đà Lạt vào thời điểm 2009 thì trị giá tài sản của Dương Thanh Cường đang thế chấp tại Agribank Bình Chánh 36.682.505.500 đồng.
Lấy 36.682.505.500 đồng - 33.738.995 033 đồng sẽ còn dư 2. 994.510.467 đồng nghĩa là tài sản của Dương Thanh Cường đang thế chấp tại Agribank Bình Chánh chẳng những trả đủ vốn vay 19.250.000.000 đồng và lãi mà còn dư được 03 tỷ đồng.
Nếu lấy 32.687000.000 đồng tức là giá trị tài sản thế chấp của công ty Bình Phát cao hơn khoản vay của công ty này cộng với 6.432.766.517 đồng tức giá trị lô đất tại phường 3, TP Đà Lạt vào thời điểm 2013 thì trị giá tài sản của Dương Thanh Cường là 39.119.766.517 đồng.
Lấy 39.119.766.517 đồng - 33.738.995 033 đồng dư 5.380.771.484 đồng nghĩa là tài sản của Dương Thanh Cường đang thế chấp tại Agribank Bình Chánh chẳng những đã đủ vốn vay 19.250.000.000 đồng và lãi mà còn dư được 05 tỷ đồng.
Trên đây tôi đã chứng minh với Quý Tòa bị cáo Dương Thanh Cường không chiếm đoạt một đồng nào của Agribank Bình Chánh. Trái lại tài sản đang thế chấp của Cường chẳng những đủ vốn vay 19.250.000.000 đồng và lãi mà còn dư đượctừ 03 tỷ đồng đến hơn 05 tỷ đồng.
4. Thứ 4: Bị cáo Dương Thanh Cường có phạm tội chiếm đoạt tài sản không?
Theo tôi là không. Bởi vì yếu tố bắt buộc của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản phải có sự chiếm đoạt tài sản chứ không chỉ có hành vi gian dối như trong đơn kháng cáo bị cáo Dương Thanh Cường đã khẳng định “ thực tế tôi không phạm tội “ lừa đảo chiếm đoạt tài sản””, “ mặc dù tôi có hành vi gian dối, giả mạo hồ sơ để được vay và giải ngân nhưng tài sản tôi thế chấp ngân hàng Agribank chi nhánh Bình Chánh là có thật và trị giá tài sản cao hơn khoản vay”.
Ở đây tôi xin phép đề nghị quý Tòa 2 phương án:
- Phương án thứ nhất: Qua lập luận mà tôi đã bào chữa cho bị cáo Dương Thanh Cường, nếu quý tòa thấy có đủ cơ sở để xác định bị cáo Dương Thanh Cường không phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản thì quý Tòa tuyên bị cáo Dương Thanh Cường không phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
- Phương án hai: Qua phần bào chữa của tôi đối với bị cáo Dương Thanh Cường mà quý tòa vẫn cảm thấy chưa chắc chắn thì tôi đề nghị quý Tòa quyết định hủy bản án sơ thẩm, giao lại hồ sơ cho CQĐT, điều ta lại để làm rõ vấn đề mà tôi đã nêu ra tại phiên tòa Phúc thẩm hôm nay.

Xin trân trọng cảm ơn quý Tòa.
Ls Nguyễn Đăng Trừng.

4 KỸ NĂNG NGHE - NÓI - ĐỌC - VIẾT CỦA LUẬT SƯ

Về 04 kỹ năng: Nghe – Nói – Đọc – Viết:
Đây là các kỹ năng bắt buộc cho nhiều ngành, quan trọng nhất đối với người học luật, phải giỏi nó. Nó như bốn cái chân bàn, thiếu 1 cái, thì cái bàn sẽ bị nghiêng. Nói về Tiếng Việt thôi nhé, chưa nói đến ngoại ngữ đâu, và cũng chỉ nói các kỹ năng này của sinh viên luật thôi, không nói ngành khác bạn nhé.
- Về kỹ năng NGHE:
+ Bạn bắt buộc phải nghe giỏi. Vì rằng trong quá trình bạn làm việc sau này, tùy ở vị trí công các, bạn có thể phải: nghe thẩm phán – chủ tọa phiên tòa điều hành phiên tòa, nghe thành viên hội đồng xét xử, kiểm sát viên, luật sư đặt câu hỏi, nghe đương sự trả lời, nghe phát biểu tranh luận của kiểm sát viên, luật sư; nghe lãnh đạo công ty chỉ đạo, hướng dẫn, giao việc; nghe đối tác phát biểu ý kiến, nghe cộng sự trình bày quan điểm; nghe cổ đông, người được phân công báo cáo thực hiện quyền, nghĩa vụ tại buổi họp Đại hội đồng cổ đông… Việc nghe có thể là để chuẩn bị câu trả lời ngay, có thể nghe để có ngay phương án tranh luận đối đáp, có thể là để ghi nhớ và triển khai thực hiện, cũng có thể nghe để làm biên bản, … tất cả đều quan trọng đối với nghề pháp lý.
+ Để nghe giỏi, chỉ có cách là tập nghe nhiều: 
Bạn nghe hàng ngày đó thôi, đó là nghe thầy cô giảng bài, nghe bạn bè trình bày quan điểm, ý kiến tại lớp học, tại nhóm thảo luận. Hãy có thái độ nghe hằng ngày một cách nghiêm túc. Lớn rồi, là công dân trưởng thành rồi, là nam thanh, nữ tứ, vào được đại học là có phần uyên bác rồi, không nên vừa ngồi học trên giảng đường vừa nghe giảng vừa cuối đầu xuống ngậm ống hút cà phê, vừa ăn vặt bánh tráng trộn hay xiên que, làm việc riêng, nói chuyện riêng… nó vừa mất lịch sự, vừa kém văn minh, vừa ảnh hưởng đến tiêu hóa, vừa ảnh hưởng xấu đến kỹ năng nghe sau này. Lời thầy cô giảng luôn có ý hay, không thầy cô nào dở cả, thầy cô không có lỗi, hãy nghiêm túc và kiên định với mình như vậy, để tìm kiếm một phương án nghe tốt nhất, thích nghi nhất, để học cho bằng được kiến thức môn đó, từ thầy cô đó. Vì rằng, sinh viên nhiều cả trăm, phải thích nghi với thầy, cô chứ thầy cô không thể tiến hành cả trăm phương pháp cho từng sinh viên.
Bạn cũng phải tập nghe các giọng nói của vùng miền khác nhau: Bắc, Trung, Nam, thậm chỉ giọng từng tỉnh; không chỉ dừng lại ở giọng nói, bạn phải nghe và hiểu các từ địa phương của họ, ví dụ tôi có anh bạn miền Tây, anh nói “có mình ên à”, bạn phải hiểu sao? Nếu bạn là người Miền Tây, mai này dự một phiên tòa mà Thẩm phán chủ tọa là người Quảng Bình, luật sư là người Quảng Nam, đương sự một người Huế, một người Phú Yên, họ cứ trình bày theo giọng địa phương, thì bạn thấy phải cần làm sao ngay bây giờ rồi đó.
+ Khi nghe phải tập trung thường xuyên, không được lơ đểnh khoảnh khắc nào. Nghe nhiều nhưng phải biết lọc ý, để ghi chép lại. Việc ghi chép quan trọng lắm, đầu con người có giới hạn, không thể nhớ hết được đâu. Ghi nhớ tập trung vào ý chính, ghi lại ý chính, không ghi lời nói. Vừa nghe, vừa ghi chép, vừa phải thể hiện sự thỏa mái trong giao tiếp, chứ không phải cắm mặt vào ghi chép. Hãy sắm một cây bút tốt, một cuốn sổ lịch sự, để ghi chép hàng ngày, rồi sẽ thành quen. Làm việc khi nào cũng có cặp đôi này tiện lắm, nó cũng tạo cho mình “cái phong cách” chuyên nghiệp lắm.
- Về kỹ năng NÓI:
+ Bạn thấy đấy, nghề luật là nghề bạn phải nói rất nhiều. Khi tôi phỏng vấn, rất nhiều bạn ứng cử viên ngành luật đã khóc và nói với tôi rằng: “Anh ơi! Em hiểu hết mà không nói được”. Vậy thì thất bại rồi còn gì. Đó là chưa kể nói ra người ta không hiểu, nói rất nhiều mà người ta hiểu được có “tí ti”. Nếu bạn làm nhân viên pháp lý, bạn phải thường xuyên trình bày ý kiến pháp lý tư vấn cho lãnh đạo công ty, thảo luận với khách hàng hoặc trình bày ý kiến tại phiên tòa… Bạn sánh vai người thuyết phục, có hai hình thức thuyết phục phố biến, là nói (trực tiếp), viết (gián tiếp). Vì vậy, bạn phải nói tốt. Nói tốt không phải là nói hết ý mình muốn nói, là xong. Mà là nói cho người nghe hiểu hết ý mình. Khó là vậy đó, mình làm mà thành công hay không là phụ thuộc vào người khác. Nói người khác không hiểu thì khác gì ta là người không biết nói, không nói được. Đó là mới chỉ dừng lại ở mức độ nói cho người ta hiểu, còn nói để được người ta cảm động, người ta thương, người ta quý, người ta nhiệt tình giúp mình, là thuộc về nghệ thuật mất rồi. Có dịp tôi sẽ chia sẻ thêm quan điểm của tôi.
+ Để nói tốt thì:
Bạn cần phải luyện giọng và luyện sử dụng từ ngữ phổ thông, giảm dần giọng địa phương. Ví dụ, tôi đã giảm dần giọng Quảng Nam của tôi, cái này là phải chăm chỉ luyện, nói chuyện nhiều thành quen chứ không cần phải “soáng tộ” gì. Tôi cũng bỏ dầu từ địa phương, ví dụ xưng là “tau” – “mi”, tôi đổi lại là “tôi” – “bạn”, hay gì đó tùy vai vế, làm nhiều thành thói quen thôi.
Khi nói, phải để ý đến âm lượng. Đang ngồi bàn việc trong phòng riêng chỉ có lãnh đạo và bạn, thì nói vừa đủ nghe thôi, không nói quá to; nhưng khi phát biểu tại cuộc họp đông người thì phải nói cho to, cho rõ, không “lí nhí” trong họng.
Bạn nói thì phải tỏ ý, rõ lời, phải nhấn vào các điểm quan trọng, để người khác hiểu nó quan trọng, chứ nói kiểu “đều đều” thì vừa gây khó hiểu, vừa làm người ta “buồn ngủ”. Cái này luyện dễ, lấy luật ra, cứ nghĩ đang đứng ở phiên tòa, trình bày cho bạn cùng phòng nghe về một căn cứ pháp lý, một điều luật, khi nào bạn ấy hiểu ngay khi bạn trình bày xong lần thứ 1, lúc đó ta đã thành công.
- Về kỹ năng ĐỌC:
+ Phải luyện thôi, vì sau này phải đọc rất nhiều văn bản luật, rất nhiều tài liệu trong hồ sơ vụ án (cả hàng ngàn trang), đọc hợp đồng, báo cáo… phải đọc thường xuyên, liên tục, đọc cả ngày, cả đêm… Là người học luật mà “làm biếng” đọc hoặc sợ đọc, thấy sách dày, luật dài, hợp đồng nhiều trang sợ đọc, đọc lên nhức đầu mà không sửa ngay được thì tốt nhất hãy bỏ học ngay từ đây. Học tiếp sau này phí tiền lắm, vì học luật mà không đọc thì chẳng làm gì ra hồn đâu.
+ Khác với các kỹ năng trên, các bạn sinh viên đã phải đọc rất nhiều, nào là giáo trình, văn bản luật, tạp chí, báo về chuyên ngành, các luận văn, đề tài khoa học, hay sách kỹ năng, đọc thường xuyên và liên tục rồi. Nên nên tôi chỉ hướng dẫn thêm để bạn đọc tốt hơn thôi, đối với một số loại tài liệu: 
Khi đọc một cuốn sách, hãy đọc lời dẫn, đọc mục lục trước, sau đó tìm nội dung, chương nào mình quan tâm đọc trước, có thời gian thì đọc hết, không thì để đó sau này đọc thêm; 
Khi đọc một văn bản luật thì hãy bắt đầu với trích yếu của văn bản, đọc phạm vi điều chỉnh, đối tượng điều chỉnh, thời gian hiệu lực, điều khoản chuyển tiếp, trước khi đọc đế nội dung điều luật bạn cần tra cứu, …
Cần tập đọc các tài liệu pháp lý để làm quen và hiểu các thuật ngữ pháp lý. Chẳng cần đi đâu xa, phải đến Tòa án hay đến hãng luật xin, bạn cứ lên internet, tìm các tài liệu pháp lý như : bản án, hợp đồng, biên bản họp đại hội cổ đông, điều lệ, báo cáo… (toàn bản pdf đẹp mê hồn, có cả chữ ký sống và đóng dấu đỏ chót, sáng loáng, rõ đẹp hơn tài liệu giấy), tải về mà đọc, mà tóm tắt ý chính, mà phân tích, mà làm báo cáo, rồi thử viết luận cứ, ý kiến về các tài liệu đó. Ví dụ (i) đọc một bản án dân sự thì tóm tắt: quan điểm của nguyên đơn thế nào? của bị đơn thế nào? nhận định của Hội đồng xét xử thế nào? Phán quyết của tòa án thế nào?; (ii) đọc một hợp đồng mua bán thì tóm tắt các quyền và nghĩa vụ của mỗi bên thế nào? Đọc điều lệ thì tóm tắt quyền của ĐHĐCĐ thế nào, HĐQT thế nào, TGĐ thế nào? Nó nằm dàn trãi chứ không phải nằm ở một chỗ đâu nhé. Khi đọc xong, tóm tắt, dẫn chiếu vào luật, xem điều đó đúng hay sai, phù hợp hay không phù hợp. Bởi sau này đi làm, bạn phải nghiên cứu hồ sơ, tóm tắt, chiếu vào luật để phân tích đúng – sai, phù hợp – không phù hợp … để lập phương án, tiến trình, báo cáo, triển khai thực hiện… giống như vậy cả thôi.
+ Hãy cố gắng đọc nhiều lên mỗi ngày, đọc càng nhiều càng tốt, đọc nhiều sẽ giúp bạn nghe giỏi, nói tốt và viết thành thạo. Đọc để thành thói quen, cho mình nghiện đọc luôn, nghiện sao mà không cai được luôn kia, để bạn trở thành người “trên thông thiên văn dưới tường địa lý”, biết rõ “đông tây kim cổ”, trở thành người uyên bác, thông thái. Bạn cứ nghiện đi rồi mai mốt tôi mở cà phê sách, các bạn tới đọc sách, uống cà phê ủng hộ tôi các bạn nhé.
- Về kỹ năng VIẾT:
+ Tôi nói đến nó cuối cùng, vì theo tôi nó quan trọng nhất, vì chúng ta sử dụng nó thường xuyên nhất. Ở trường luật, bạn phải viết thường xuyên, đó là viết bài thi, bài tiểu luận, viết đề tài khoa học, viết luận văn, viết ý kiến pháp lý, nói chung là viết nhiều lắm, mòn cả tay, tróc hết cả bàn phím trong 04 năm đại học. Tuy nhiên, về viết thì khi đi học và đi làm khác nhau lắm. Dưới đây, tôi sẽ nói về kỹ năng viết khi đi làm và cách để bạn rèn nó khi còn trên ghế nhà trường.
Khi đi làm, bạn sẽ viết cái gì, đó là viết đủ loại văn bản, trên đời này có cái văn bản gì bạn đều có thể viết cả, người ta gọi việc viết văn bản bằng một cái từ rất mĩ miều là “soạn thảo”. Bạn có thể phải viết hợp đồng, viết văn bản gửi đối tác, cơ quan nhà nước có thẩm quyền, viết tờ trình, báo cáo, biên bản họp, quyết định, nghị quyết, đơn các loại, thư, và kinh khủng hơn là xây dựng các quy định nội bộ như: nội quy lao động, quy định về sử dụng văn phòng phẩm, quy định về chế độ sử dụng xe công ty, quy định sử dụng cơ sở vất chất… và hàng loạt các quy chế như: quy chế hội đồng quản trị, quy chế tài chính, quy chế thi đua khen thưởng… kể đến cả trang giấy vẫn còn. Viết cả ngày, cả đêm, về ngủ nằm mơ cũng thấy viết, viết cả đời, đến chết thì thôi. 
+ Viết là kỹ năng khó nhất, nhiều bạn viết sai: sai hình thức, sai nội dung, sai từ ngữ, sai câu cú… Tôi rất nhiều lần điên tiết lên chỉ vì cộng sự của tôi gửi cho tôi một bản báo cáo sai thể thức văn bản, bố cục lộn xộn, sử dụng sai thuật ngữ pháp lý, và sai rất nhiều lỗi chính tả cơ bản. Là sinh viên luật, bạn phải hạn chế tối đa các lỗi này.
+ Để cải thiện và nâng cao khả năng viết, có rất nhiều cách, như là: làm cộng tác cho các tờ báo (để học cách biên tập, chỉnh sửa câu cú và điều đó sẽ giúp bạn chắc về kĩ năng viết); tham gia các lớp học có yêu cầu bài viết dài; tham gia tranh biện (giúp cho việc tranh luận và thực hành thêm kĩ năng viết tóm lược) và theo học các lớp soạn thảo hợp đồng, văn bản. Về kinh nghiệm của bản thân mình, tôi hướng dẫn bạn thêm như sau:
Bạn phải đọc nhiều, không còn cách nào khác đâu, đọc nhiểu để hiểu những gì mình sẽ viết, để “bắt chước” người ta. Muốn viết được hợp đồng phải hiểu rõ luật về hợp đồng, đọc nhiều bản hợp đồng khác nhau, phải đọc các bản án về hợp đồng, đọc sách bình luận khoa học về hợp đồng … ban đầu đọc không hiểu thì đọc thêm, sau đó không hiểu thì hỏi người có kinh nghiệm, hiểu rồi thấy hay thì vận dụng vào bản hợp đồng của mình, vận dụng càng khéo càng tốt, phát triển cho nó “lợi hại” hơn thì bạn tài năng thật. Muốn viết văn bản cũng vậy thôi, ví dụ một văn bản trả lời một đối tác, thì bắt đầu nên đọc về các văn bản tương tự, xong rồi viết đối với tình huống của mình, rồi ngồi so sánh, về hình thức, về nội dung, từ đó hiểu ra thôi, hiểu rồi sẽ làm được, làm đúng.
Bạn phải tập viết rất nhiều lần, chỉ có tự làm mới giúp chính mình giỏi lên được. Bạn viết rồi nhờ người khác sửa cho bạn, người có kinh nghiệm hơn ấy. Quá trình viết và sửa sai liên tục sẽ giúp kỹ năng viết của bạn ngày một tốt hơn. Hãy tìm người hướng dẫn nhiệt tình, chân thành và giỏi việc, vì đây là kỹ năng thực hành, sẽ tiến bộ rất chậm nếu ta chỉ làm việc với ta.
Như vậy, bạn phải thành thạo 04 kỹ năng: nghe – nói – đọc – viết như tôi đã nói trước khi ra trường nhé. Đến đây, hình ảnh của các bạn đã khác đi nhiều rồi.
(còn tiếp)
---
Nội dung câu chuyện này dài, nói một đêm thì mệt lắm, nên ta chia ra, hẹn nhau mấy đêm các bạn nhé. Đây là ĐÊM THỨ NHẤT, nói về Nhóm kỹ năng thứ 1. Chúng ta còn 05 nhóm kỹ năng nữa gồm: Nhóm 2: Kỹ năng để bạn ra dáng một trưởng thành; Nhóm 3: Kỹ năng ngoại ngữ và tin học; Nhóm 4: Kỹ năng hiểu biết về kinh doanh, quản trị; Nhóm 5: Kỹ năng bán sức lao động và Nhóm 6: Kỹ năng tự học luật ở trường và khi đã đi làm.
Sau khi đọc xong 06 nhóm kỹ năng, các bạn sẽ không còn thấy hình ảnh của bạn như là “một sinh viên luật đã học hết 04 năm được cầm trên tay tấm bằng đại học, bảng điểm và tập hình kỷ yếu” như bạn nghĩ, mà là “một hình ảnh khác”, lạ lắm, sinh động lắm.
Luật sư Lê văn Dụng.